PrEp – Giải pháp hiệu quả trong dự phòng lây nhiễm HIV tại Bắc Giang
PrEp - là một chiến lược dự phòng HIV trong đó người chưa nhiễm HIV dùng thuốc kháng vi rút tenofovir/emtricitabine (TDF/FTC) để phòng lây nhiễm HIV, chương trình này được triển khai tại tỉnh Bắc Giang từ tháng 10/2020 đến nay. Sau 3 năm đã có 337 lượt khách hàng sử dụng dịch vụ, số khách hàng sử dụng dịch vụ PrEP ít nhất một lần năm 2022 đạt 68%, năm 2023 đạt 98,3%. Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, năm 2023 toàn tỉnh có 320 người có nguy có cao nhiễm HIV được điều trị dự phòng trước phơi nhiễm bằng thuốc ARV (PrEP) ít nhất 1 lần đạt 107% kế hoạch năm.
Trong năm đã triển khai được trên 75% số cuộc tuyên truyền cho nhóm đồng đẳng viên MSM trên địa bàn tỉnh năm 2023 về PrEp và thực hiện phần mềm tự xét nghiệm HIV Online được 100% số người xét nghiệm theo kế hoạch giao trong năm 2023.
Có thể nói, tại Bắc Giang điều trị dự phòng trước phơi nhiễm bằng thuốc kháng HIV (PrEP) là biện pháp dự phòng hiệu quả trên 90% cho người có nguy cơ cao lây nhiễm HIV và tuân thủ điều trị. PrEP là một trong số các dịch vụ y tế thiết yếu cần được duy trì liên tục trong mọi tình huống để đáp ứng nhu cầu của người dân trong dự phòng và điều trị HIV. Khi dùng PrEP hàng ngày, nó có thể ngăn chặn không cho HIV xâm nhập và nhân lên trong cơ thể lên đến hơn 90% qua đường tình dục và 70% qua đường tiêm chích.
Tại Việt Nam, điều trị PrEP được triển khai từ năm 2017 ngay sau khuyến cáo của WHO. Đến 31/12/2021, có 28/63 tỉnh, thành phố với gần 200 cơ sở điều trị PrEP cho gần 38.000 người. Nhằm đạt được mục tiêu kết thúc AIDS vào năm 2030 thì số người nhiễm HIV mới được phát hiện hằng năm cần dưới 1000 người. Năm 2021, Việt Nam phát hiện được gần 13.000 người nhiễm HIV, trong đó số người nhiễm HIV mới là khoảng 6.000 người. Điều này đặt ra vấn đề là các biện pháp dự phòng nhiễm HIV, bao gồm PrEP cần phải được triển khai mạnh mẽ, tăng số người được tiếp cận và đảm bảo chất lượng của các dịch vụ được cung cấp.
Lấy máu xét nghiệm cho đối tượng nguy cơ cao
Một số nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng PrEP rất có hiệu quả trong việc phòng ngừa lây nhiễm HIV. Trên thực tế chưa có trường hợp MSM (nam quan hệ tình dục đồng giới) nào trên thế giới bị nhiễm HIV trong khi đang sử dụng PrEP. Việc lây nhiễm HIV chỉ thường xảy ra nếu MSM ngưng sử dụng PrEP hoặc nếu họ không sử dụng nó đều đặn theo hướng dẫn sử dụng của các bác sĩ.
Để tiếp cận được rộng rãi hơn và tiết kiệm chi phí đi lại, một trong những giải pháp được đưa ra đó là khám chữa bệnh từ xa được Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo là một giải pháp phù hợp để các quốc gia thành viên áp dụng nhằm góp phần đạt được mức độ bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân thông qua việc cải thiện khả năng tiếp cận của người dân với các dịch vụ y tế chất lượng, hiệu quả về chi phí, cho dù họ ở bất cứ đâu, đặc biệt khi nhu cầu sử dụng hệ thống công nghệ thông tin trong chăm sóc sức khỏe ngày càng cao trong cộng đồng
Vì vậy, tất cả những người có hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV cao và chưa nhiễm HIV đều có thể tham gia chương trình này. Cụ thể là: người nam có quan hệ tình dục đồng giới, người chuyển giới nữ, người bán dâm, người tiêm chích ma túy, bạn tình của người nhiễm HIV và người nhiễm HIV đó chưa điều trị ARV hoặc điều trị ARV nhưng tải lượng HIV chưa đạt ức chế vi rút (vẫn còn trên 200 bản sao/ml máu); Những người đã điều trị dự phòng sau phơi nhiễm với HIV (PEP) nhưng tiếp tục có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV cũng nên dùng PrEP.
Thuốc PrEP uống hàng ngày, mỗi ngày một viên. Có thể uống trước hoặc sau khi ăn. Nên uống vào một thời điểm nhất định để tạo ra thói quen uống thuốc đều đặn. Nếu quên liều, cần uống ngay khi nhớ ra. Tuy nhiên không được uống quá 2 liều trong một ngày (trong 24 giờ). PrEP không tương tác với đa số các thuốc khác nên an toàn khi uống cùng với nhau.
Hiện tại thuốc PrEP tại Bắc Giang đang được cung cấp tại các cơ sở điều trị PrEP của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. Trong thời gian tới, thuốc PrEP sẽ được cung cấp rộng rãi tại các điểm uống ARV, Methadone của các huyện, thành phố khác trong tỉnh.
Trần Huyền
- Xử lý nước ăn uống và vệ sinh môi trường sau bão lụt 07/09/2024
- Phòng chống dịch bệnh trong bão lụt và mưa lũ 07/09/2024
- Đảm bảo nước sạch, vệ sinh môi trường, quản lý chất thải trong bão số 3 07/09/2024
- Sở Y tế Bắc Giang: Kiểm tra, chỉ đạo công tác y tế ứng phó với bão số 3 tại Trung tâm Y tế Lục... 06/09/2024
User Online:19507
Total visited: 44125567